دشتستان بزرگ- هادی پاپری: سامانه های کاربردی واحدهای ثبتی

۱) سامانه کاتب:

درگاه اصلی و یکپارچه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است که با هدف ارائه انواع خدمات ثبتی شامل املاک، اسناد، شرکت‌ها و مالکیت معنوی به‌صورت آنلاین و غیرحضوری راه اندازی شده است. این سامانه خدماتی مانند تصدیق اصالت سند، تعیین نام شرکت، مشاهده وقایع ازدواج و طلاق، امور کاداستر و ثبت مالکیت معنوی را در هر ساعت شبانه‌ روز ارائه می‌دهد. با اتصال به سامانه‌هایی نظیر ثبت‌احوال، شهرداری‌ها و بانک‌ها، شفافیت معاملات ملکی را افزایش داده و از تخلفات جلوگیری می‌کند.

 ۲) سامانه ساغر:

مخفف «ساماندهی اسناد غیررسمی» است. پلتفرمی رسمی زیر نظر سازمان ثبت است که برای ثبت ادعای مالکیت املاک فاقد سند رسمی (زمین، آپارتمان، سرقفلی و…) ایجاد شده است. این سامانه در بستر کاتب و از اول خرداد ۱۴۰۵ به‌طور رسمی راه‌اندازی شد. مالک باید ثبت‌نام کند، اطلاعات ملک، مدارک مالکیت و نقشه UTM را بارگذاری کند و پس از دریافت کد رهگیری، مراحل قانونی دریافت سند رسمی را پیگیری نماید. مبنای قانونی آن ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول است.

۳) سامانه شمیم:

مخفف «شبکه موقعیت‌یابی یکپارچه مالکیت‌ها» و یک زیرساخت فنی، نقشه‌برداری است نه سامانه ثبت قرارداد. در سال ۱۳۹۵ توسط سازمان ثبت با هدف افزایش دقت نقشه‌برداری کاداستر از کلیه اراضی و املاک کشور و صدور سند تفکیکی راه‌اندازی شد. شبکه‌ای دائمی از ۱۴۴ ایستگاه GNSS در سراسر کشور روی واحدهای ثبتی نصب شده است. نقشه‌برداران با روور GPS و اتصال اینترنت مختصات ملک را با دقت کمتر از ۵ سانتی‌متر به‌صورت آنلاین به اداره ثبت منتقل می‌کنند. کاربران آن عمدتاً نقشه‌برداران رسمی و دارای مجوز هستند، نه عموم مردم.

۴) سامانه میثم

مخفف «مدیریت یکپارچه ثبت ملک» است. این سامانه به‌صورت ثبت آنی در دفاتر اسناد رسمی مکانیزه شده است. کاربرد اصلی آن صدور، اصلاح و ابطال اسناد مالکیت است. با اتصال به سایر سامانه‌های ثبتی مانند شمیم، ثبت‌من و بانک اطلاعات املاک، فرآیند صدور سند مالکیت را شفاف، سریع و ایمن کرده و امکاناتی مانند ثبت درخواست صدور سند جدید، اصلاح اسناد دارای ایراد، ابطال اسناد معارض و بایگانی الکترونیکی اسناد صادرشده را فراهم نموده است. کاربران اصلی آن سردفتران و ادارات ثبت هستند، نه عموم مردم به‌طور مستقیم.

۵) سامانه خودنویس:

برخلاف چهار سامانه بالا، خودنویس زیرمجموعه سازمان ثبت نیست؛ با هدف نظارت بر بازار مسکن، بر اساس تبصره ماده ۱۸ قانون جهش تولید مسکن، توسط وزارت راه و شهرسازی راه‌اندازی شده و امکان ثبت رایگان قرارداد اجاره و دریافت کد رهگیری را برای مشاوران املاک، موجران و مستأجران فراهم می‌کند.

هدف اصلی آن ثبت قراردادهای اجاره مسکن است؛ برخلاف کاتب که خدمات جامع‌تری در حوزه اسناد رسمی، مالکیت معنوی و شرکت‌ها ارائه می نماید. اطلاعات اجاره‌نامه به‌صورت خودکار به سامانه سازمان امور مالیاتی نیز ارسال می‌شود.

*مدرس دانشگاه